Aylık mahsuplaşmada güneş enerji santralinin (GES) ürettiği her kilovatsaat, ay içindeki herhangi bir tüketimden düşülebiliyordu. Saatlik mahsuplaşmada ise yalnızca aynı saat içinde tüketilen üretim tüketimden düşülür. Öğle saatlerinde üretilip o saatte tüketilemeyen enerji ihtiyaç fazlası olur ve rejime göre düşük bir bedelle ya da bedelsiz olarak şebekeye verilir.
Doğru ölçüt: eşzamanlı tüketim
Bu nedenle bir öz-tüketim GES'inin değeri, üretiminin yüzde kaçının eşzamanlı tüketildiğiyle ölçülür. Tek vardiyalı bir fabrikada hafta sonları ve öğle arası üretimin önemli bir kısmı fazlaya dönüşürken, üç vardiyalı bir tesis üretimin çok daha büyük bir bölümünü aynı saatte kullanır.
Yıllık tüketime eşit üretim yapacak büyüklükte bir GES kurmak, saatlik mahsuplaşmada çoğu zaman en iyi seçim değildir. Kurulu güç arttıkça eklenen her kilovatın eşzamanlı tüketilen payı düşer; bir noktadan sonra yatırım yalnızca ihtiyaç fazlası üretir.
8.760 saatlik eşleştirme
- Tüketim verisi. Dağıtım şirketinden son bir yılın saatlik ya da 15 dakikalık tüketim verisini alın. Bu veri yoksa sayaç okumalarından profil çıkarılır, ancak belirsizlik artar.
- Üretim profili. Arazinin koordinatı için PVGIS (Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nin fotovoltaik coğrafi bilgi sistemi) ya da PVsyst (fotovoltaik sistem boyutlandırma ve benzetim yazılımı) ile saatlik üretim hesaplanır. Aynı yılın hava verisini kullanmak eşleştirmeyi güçlendirir.
- Saat saat karşılaştırma. Her saat için tüketimden düşülen üretim ve fazla ayrı ayrı hesaplanır.
- Boyut taraması. Aynı hesap farklı kurulu güçler için tekrarlanır; eşzamanlı tüketim oranı ve net fayda eğrisinden ekonomik boyut seçilir.
Tepe yükü tahmin ederken sözleşme gücünün yaklaşık %85'ini kullanmak, veri eksik olduğunda makul bir başlangıç varsayımıdır.
Örnek: Konya'da yıllık 5 GWh tüketen varsayımsal tesis
Konya'da sabit eğimli bir sistem 1 kWp başına yılda yaklaşık 1.600 kWh üretir. Yıllık tüketimi karşılamak için yaklaşık 3,1 MWp gerekir. Tek vardiyalı bir tesiste bu büyüklükte eşzamanlı tüketim oranı %55–65 aralığına düşebilirken, daha küçük bir sistemde oran %85'in üzerine çıkar.
| Kurulu güç | Yıllık üretim | Eşzamanlı tüketim | İhtiyaç fazlası |
|---|---|---|---|
| 1,5 MWp | 2,4 GWh | %88 | 0,3 GWh |
| 2,3 MWp | 3,7 GWh | %74 | 1,0 GWh |
| 3,1 MWp | 5,0 GWh | %61 | 2,0 GWh |
Örnekteki değerler varsayımsaldır; bir Baykara Enerji projesini göstermez.
Mahsuplaşan enerjiyi tedarik fiyatı üzerinden, örneğin 2,90 TL/kWh ile değerlendirip ihtiyaç fazlasına sıfır değer verdiğinizde, en yüksek net fayda çoğu zaman yıllık tüketimin altında bir kurulu güçte oluşur. Kendi tesisiniz için ilk tahmini birlikte yapabiliriz: bize yazın.
Batarya ne zaman anlamlı?
Batarya, öğle saatlerindeki fazlayı akşam tüketimine taşıyarak eşzamanlı tüketimi artırır. Boyutunu belirlemek için iki havuz karşılaştırılır: gündüz oluşan fazla üretim ve akşam 17:00–22:00 arasındaki net çekiş. Batarya bu iki havuzun kesişimi kadar büyük olmalıdır; daha büyüğü çoğu gün dolmaz, daha küçüğü fazlanın bir kısmını kaçırır.
Bataryanın kazancını tek bir yılın ortalamasıyla değil, 8.760 saatlik simülasyonla ve hücre yaşlanmasını hesaba katarak değerlendirin. Döngü sayısı, bataryanın ömrünü doğrudan belirler.
Birden çok tüketim noktası
Farklı illerde tesisleri olan sanayi grupları için konsolide mahsuplaşma, üretimin tek bir tüketim noktasıyla eşleştirilmesine imkân verir. Bu yapıda her santralin saatlik üretimi toplanarak tüketim profiliyle karşılaştırılır; yeni yatırımın boyutu mevcut santrallerin fazlası hesaba katılarak belirlenir.
